Inflacja i jej rodzaje


Inflacja jest to wzrost ogólnego poziomu cen. Inflacja we współczesnej gospodarce światowej jest zjawiskiem powszechnym, występującym w różnym nasileniu. Stopień nasilenia inflacji to tzw. stopa inflacji, wyrażająca wzrost poziomu cen w okresie badanym w stosunku do okresu przyjętego przez ustawę.

W zależności od nasilenia wyróżniamy następujące rodzaje inflacji:

  • - pełzającą – do kilku procent w roku. Taka inflacja nie powoduje zakłóceń w przebiegu procesów gospodarczych i jest w pełni kontrolowana
  • - kroczącą – od kilku do kilkunastu procent w roku. Występuje wtedy, gdy oczekiwania co do jej wielkości wywołują określone zachowania podmiotów gospodarczych, co z kolei wzmaga proces inflacyjny. Wtedy zaczyna ona wymykać się kontroli.
  • - galopującą - powyżej 20% w roku, powodującą narastające zakłócenia w przebiegu procesów gospodarczych. Skutkuje ona osłabieniem systemów monetarnych i powoduje zahamowanie wzrostu gospodarczego
  • - hiperinflację – występuje, gdy natężenie procesów inflacyjnych uniemożliwia racjonalne gospodarowanie z powodu niemożliwości prowadzenia rachunku ekonomicznego. Wówczas nie działają systemy motywacyjne i planowanie działań gospodarczych. Skutkiem jej może być nawet całkowita dezorganizacja życia w społeczeństwie.

W zależności od przyczyn wyróżniamy następujące rodzaje inflacji:

  • - popytową – ciągnioną przez popyt – występuje, gdy w obiegu jest za duża ilość pieniądza. Nazywa się ją też inflacją pieniężną. Wśród przyczyn wyróżniamy nadmierne wydatki Państwa
  • - kosztową – pchaną przez koszty. Jest ona związana ze wzrostem kosztów produkcji. Występuje wtedy, gdy przy jednoczesnym ograniczeniu podaży zasobów występuje wzrost cen na te zasoby. Inną przyczyną mogą być podwyżki płac niepokryte wydajnością pracy.
  • - egzogeniczną – wywołaną przez czynniki zewnętrzne, niezależne od procesu gospodarczego. Przykładem może być np. klęska urodzaju.
  • - endogeniczną – wywołaną przez reakcję łańcuchową, jaką jest reakcja poszczególnych grup społecznych na zmiany wynagrodzeń.